Brat Albert i dzieje jego obrazu

Brat Albert, fot. ze zbiorów MHK

Adam Chmielowski urodził się 20 VIII 1845 r. w Igołomi niedaleko Krakowa. Jako młody człowiek wziął udział w powstaniu styczniowym w r. 1863. W trakcie walk stracił nogę i do końca życia używał protezy. Kształcił się w kilku
miejscach w Europie. Szczególną pasją Adama było malarstwo. Ostatecznie ukończył studia na Akademii Sztuk
Pięknych w Monachium. Był jednym z najzdolniejszych polskich malarzy artystów swojej epoki. Najbardziej znanym
dziełem Chmielowskiego jest obraz zatytułowany Ecce Homo, przedstawiający Chrystusa ukoronowanego cierniami.
W roku 1880 wstąpił do jezuitów. Jednak wkrótce zapadł na depresję i opuścił zakon. Stopniowo następowało wielkie nawrócenie Adama. Jego życiową pasją stała się posługa ubogim. W r. 1887 przyjął habit III Zakonu św. Franciszka oraz imię Albert. Jako brat Albert podjął wszechstronną posługę ubogim i bezdomnym na krakowskim Kazimierzu. Z czasem założył Zgromadzenie Braci Posługujących Ubogim (albertyni) oraz żeńską gałąź tego zgromadzenia (albertynki). Z biegiem lat swoją działalnością charytatywną objął ludzi potrzebujących nie tylko w Krakowie, ale i w innych polskich miastach organizując dla nich przytuliska. Zakładał również domy dla sierot, kalek, starców oraz ludzi nieuleczalnie chorych. Pomagał bezrobotnym, znajdując im pracę. Brat Albert okazał się prawdziwym ojcem ubogich. Sam, jako duchowy syn św. Franciszka z Asyżu, pokochał ubóstwo i żył nim w sposób heroiczny. Jest wyjątkowym przykładem życia radami ewangelicznymi w prostocie i pokorze oraz miłości do bliźnich. W ubogich widział zawsze poranione oblicze Chrystusa.

Sanktuarium

Wnętrze sanktuarium Ecce Homo, fot. M. Jabłoński

Sanktuarium Ecce Homo (Oto Człowiek) związane jest z kultem świętego Brata Alberta i błogosławionej Siostry Bernardyny Jabłońskiej. W styczniu 1981 roku Marzena Popławska i Wojciech Kosiński wykonali projekt świątyni. Prace budowlane rozpoczęto we wrześniu 1982 r., a zakończono w 1985 r., kiedy to świątynię poświęcił kardynał Franciszek Macharski W kościele znajdują się relikwie świętego Brata Alberta oraz relikwie współzałożycielki Zgromadzenia Sióstr Albertynek błogosławionej siostry Bernardyny Jabłońskiej.

Obraz Ecce Homo

Skarbem sanktuarium  jest obraz Ecce Homo, mający niezwykle interesującą historię. Adam Chmielowski zaczął go malować we Lwowie w 1879 r. Prace postępowały wolno. Brat Albert przywiózł go ze sobą do Krakowa, do mieszkania na Skałce. Mimo że nie był dokończony, wizerunek Jezusa robił wielkie wrażenie na patrzących, między innymi na Andrzeju Szeptyckim, metropolicie obrządku greckokatolickiego we Lwowie. Tak mu się obraz spodobał, że Brat Albert został „przymuszony” do tego, aby go hierarsze podarować. Obraz pozostał we Lwowie.W 1939 r. został pożyczony na wystawę do Muzeum Narodowego w Warszawie. Andrzej Szeptycki pod koniec swego życia przekazał go do Muzeum Archidiecezjalnego pod opiekę studytów – mnichów bazyliańskich, ci zostali rozproszeni, a zbiory archiwalne dostały się do Muzeum Sztuki Ukraińskiej we Lwowie. Po 1945 roku siostry albertynki próbowały go odnaleźć, jednak bezskutecznie. We Lwowie mieszkała wychowanka sióstr, Olga Moskalewicz, z którą zakonnice nawiązały kontakt. Ona to 7 lutego 1972 r.  przekazała wiadomość, że odnalazła obraz w Muzeum Ukraińskim i zorientowała się, że istnieje możliwość jego odzyskania. Dyrektor muzeum wyraził chęć zamiany go na dzieło ukraińskiego malarza, na przykład Iwana Trusza. Na szczęście obraz tego malarza znalazł się w Desie. Wyszukał go o. Władysław Kluz OCD i zakupił 4 sierpnia 1972 r. Po załatwieniu wszelkich formalności, w lipcu 1978 r. siostry zawiozły obraz Trusza do Warszawy i oddały go w Ministerstwie Kultury i Sztuki w ręce Jarosławy Szczepańskiej, która została wydelegowana do Lwowa w celu dokonania wymiany i przywiezienia obrazu Ecce Homo. Po udanej wymianie obraz dotarł do Przemyśla, a stamtąd do Krakowa, gdzie miało miejsce uroczyste powitanie przez biskupa Albina Małysiaka i siostry albertynki Następnego roku obraz oddano do konserwacji, której dokonała Irena Dąbrowska. W sanktuarium znalazł się w czerwcu 1985 roku.

Mariusz Jabłoński

Rozmiar obrazu 146 cm x 96 cm

 

 

Obraz Ecce Homo, fot. M. Jabłoński

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *